Σαν σήμερα, 25 Απριλίου, πριν από έναν χρόνο, ολοκληρώθηκαν οι ηχογραφήσεις τοπικών δημοτικών τραγουδιών στο Λαογραφικό Μουσείο Περαχώρας – Folklore Museum of Perachora, στο πλαίσιο ενός σημαντικού εγχειρήματος καταγραφής και διάσωσης της μουσικοχορευτικής κληρονομιάς της περιοχής.
Κεντρικό σημείο της διαδικασίας αποτέλεσε η απόδοση του τραγουδιού του Παναγιώτη, ενός νεκρολατρικού αποκριάτικου άσματος που μπορεί να ακούσει κανείς εδώ: https://www.facebook.com/reel/1707931273527026.
Πρόκειται για ένα τραγούδι με έντονο αφηγηματικό χαρακτήρα, το οποίο παρουσιάζει ομοιότητες με το γνωστό «Ρούσα Παπαδιά», όπως αυτό έγινε ευρύτερα γνωστό στη δισκογραφία από τον Τάκη Καρναβά. Η Δόμνα Σαμίου είχε καταγράψει ως πιθανή κοιτίδα του θέματος την περιοχή της Κατοχής Μεσολογγίου, συνδέοντάς το με τραγικό περιστατικό πνιγμού δύο αδελφών στον Αχελώο.
Ωστόσο, όπως επισημαίνεται από ερευνητές της λαϊκής παράδοσης, το τραγούδι απαντάται ευρύτατα σε Ρούμελη και Μωριά, ενώ σε διάφορες περιοχές έχει συνδεθεί με τοπικά πραγματικά γεγονότα, τα οποία διασώθηκαν στη συλλογική μνήμη.
Στην Περαχώρα, η πρώτη καταγεγραμμένη ηχογράφηση του τραγουδιού ανάγεται στη δεκαετία του 1960, από τον Νικόλαο Νικολάου, στο πλαίσιο των ερευνητικών καταγραφών του Ιδρύματος της Μέλπως Μερλιέ, με ανταποκριτή τον Τεντ Πετρίδη.
Ένα έργο καταγραφής πολιτιστικής μνήμης
Η ολοκλήρωση των ηχογραφήσεων εντάσσεται στο έργο «Μουσικό Λεύκωμα: Στα Κορθιώτικα τα μέρη», με φορέα υλοποίησης τον ΙΒΥΚΟΣ – Σύνδεσμο Λουτρακιωτών Περαχωριτών, υπό την αιγίδα της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού. Την επιστημονική εποπτεία του έργου είχε ο Θάνος Κώτσης, Υπ. Διδάκτωρ Λαογραφίας και Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Όπως αναφέρει ο ίδιος, πρόκειται για το επιστέγασμα 12 ετών συστηματικής έρευνας και επιτόπιας καταγραφής τοπικών τραγουδιών από βιωματικούς φορείς της περιοχής, με στόχο τη διατήρηση και ανάδειξη της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η προσπάθεια ξεκίνησε το 2013, μαζί με τον Δημήτρη Μπάκο, στην αίθουσα του ΙΒΥΚΟΥ, με έμφαση αρχικά στα αποκριάτικα τραγούδια της τράτας, όπως αυτά μεταδίδονταν ζωντανά στην πλατεία από γενιά σε γενιά.
Ακολούθησαν επισκέψεις σε σπίτια στο Λουτράκι και την Περαχώρα, όπου καταγράφηκαν τραγούδια που είτε είχαν ξεχαστεί είτε δεν αποδίδονταν πλέον συχνά, όπως τα αρβανίτικα τραγούδια, τα οποία σταδιακά υποχώρησαν λόγω γλωσσικής μετατόπισης.
Πολλοί από τους ανθρώπους που μοιράστηκαν αυτή τη ζώσα παράδοση δεν βρίσκονται πλέον εν ζωή, ενώ άλλοι έχουν αποσυρθεί από τα εθιμικά δρώμενα. Όπως σημειώνεται χαρακτηριστικά, «τους χρωστάμε τη μνήμη τους».
Η παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές
Στόχος του έργου ήταν εξαρχής η δημιουργία ενός συστηματικού ηχητικού αρχείου με σύγχρονα μέσα, ώστε τα τραγούδια του τόπου να παραμείνουν ζωντανά και προσβάσιμα στις νεότερες γενιές.
Παράλληλα, επιχειρείται να καλυφθεί το κενό που αφήνει η φυσική απώλεια των παλαιότερων φορέων της παράδοσης, οι οποίοι υπήρξαν οι τελευταίοι ζωντανοί κρίκοι μιας αυθεντικής πολιτισμικής εμπειρίας.
Η ολοκλήρωση του έργου σηματοδοτεί, όπως τονίζεται, τη μετάβαση από την προφορική μνήμη στην τεκμηριωμένη καταγραφή, διασφαλίζοντας ότι η μουσική ταυτότητα της Περαχώρας και του Λουτρακίου δεν θα χαθεί, αλλά θα συνεχίσει να αποτελεί σημείο αναφοράς για το μέλλον.
———————————————————————————
Καθημερινή Ενημέρωση με Άποψη και Επίκεντρο τον Δημότη
IsthmosNews.gr — Το site που έγινε καθημερινή σου συνήθεια.