Σε ισχύ βρίσκεται πλέον η δεκαετής παραγραφή των μη βεβαιωμένων οφειλών προς τον e-ΕΦΚΑ, μια ρύθμιση που μειώνει σημαντικά τα βάρη για χιλιάδες πολίτες και ανοίγει τον δρόμο προς τη συνταξιοδότηση για όσους έχουν οφειλές. Η αλλαγή βασίζεται στο άρθρο 6 του νόμου 4997/2022 και τις σχετικές εγκυκλίους του e-ΕΦΚΑ, που ορίζουν ότι ο Φορέας έχει πλέον 10 χρόνια –και από το 2027 μόλις 5 χρόνια– για να βεβαιώσει και να εισπράξει οφειλές από ασφαλιστικές εισφορές.
Η παραγραφή αφορά όλες τις κατηγορίες οφειλετών (ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους, αγρότες και εργοδότες), με τους ασφαλισμένους να έχουν διαφορετικές διαδικασίες, ανάλογα με το είδος της οφειλής.
Νέα δεκαετής παραγραφή: Τι αλλάζει
Με τον νέο νόμο:
-
Ο e-ΕΦΚΑ έχει 10 χρόνια για να βεβαιώσει οφειλές.
-
Αν η οφειλή δεν βεβαιωθεί και δεν κοινοποιηθεί στον οφειλέτη εντός της δεκαετίας, παραγράφεται.
-
Από 1/1/2027, ο χρόνος παραγραφής μειώνεται περαιτέρω σε 5 χρόνια, εναρμονιζόμενος με τη φορολογική διοίκηση.
Η ρύθμιση ήρθε σε συμμόρφωση με αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, που έκριναν ότι η προηγούμενη 20ετία παραγραφής ήταν υπερβολική.
Ποιοι ωφελούνται
-
Μη μισθωτοί ασφαλισμένοι (πρώην ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΤΣΜΕΔΕ κ.ά.)
-
Εργοδότες και επιχειρήσεις με οφειλές για μισθωτή εργασία
-
Υποψήφιοι συνταξιούχοι με οφειλές που εμποδίζουν την έκδοση σύνταξης
Σημαντικό:
Οι μισθωτοί εργαζόμενοι δεν χάνουν ασφαλιστικά δικαιώματα, ακόμη και αν οι οφειλές του εργοδότη τους έχουν παραγραφεί.
Πώς γίνεται ο έλεγχος της παραγραφής – Με αίτηση ή αυτόματα
1. Για τους μη μισθωτούς (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΤΣΜΕΔΕ κ.λπ.)
Ο έλεγχος παραγραφής γίνεται μόνο μετά από αίτηση του ασφαλισμένου, καθώς απαιτείται συγκατάθεση για την απώλεια του αντίστοιχου χρόνου ασφάλισης.
Διαδικασία:
-
Η αίτηση υποβάλλεται στην αρμόδια Τοπική Διεύθυνση e-ΕΦΚΑ.
-
Ο ασφαλισμένος μπορεί να κλείσει ηλεκτρονικό ραντεβού μέσω gov.gr ή efka.gov.gr/rv για να αποφύγει αναμονές.
-
Η υπηρεσία εξετάζει την οφειλή και αποφασίζει αν έχει παραγραφεί.
2. Για οφειλές εργοδοτών (πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ)
Μέχρι την ολοκλήρωση της νέας αυτοματοποιημένης διαδικασίας, οι εργοδότες εξυπηρετούνται με ηλεκτρονικό ραντεβού στις τοπικές Διευθύνσεις e-ΕΦΚΑ.
Κατ’ εξαίρεση, εάν χρειάζεται Αποδεικτικό Ασφαλιστικής Ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου, η υπόθεση εξετάζεται στο ΚΕΑΟ.
3. Μη βεβαιωμένες οφειλές
Για αυτές δεν απαιτείται αίτηση: το ΚΕΑΟ τις παραγράφει αυτόματα κάθε έτος.
Πότε ξεκινά και πότε ολοκληρώνεται η παραγραφή
Η παραγραφή αρχίζει:
▶ 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από εκείνο στο οποίο παρασχέθηκε η εργασία.
Παραγράφεται:
▶ Μετά την 31η Δεκεμβρίου του δέκατου έτους, εφόσον ο ασφαλισμένος δεν έχει ειδοποιηθεί για την οφειλή.
Από το 2026 και έπειτα η προθεσμία θα είναι πενταετής.
Πότε διακόπτεται η παραγραφή
Η παραγραφή δεν σημαίνει αυτόματο “σβήσιμο” των οφειλών. Μπορεί να διακοπεί κάθε φορά που ο e-ΕΦΚΑ ή το ΚΕΑΟ ειδοποιεί τον οφειλέτη με:
-
επιστολή
-
ηλεκτρονική ειδοποίηση
-
δικαστικό επιμελητή
-
κοινοποίηση πράξης βεβαίωσης
-
κατάσχεση, πλειστηριασμό ή άλλο μέτρο διοικητικής εκτέλεσης
Με κάθε ειδοποίηση, η δεκαετία ξεκινά από την αρχή.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας – Τι προβλέπεται στην πράξη
Το υπουργείο εξηγεί ότι η συντόμευση του χρόνου παραγραφής:
-
ενισχύει τη νομική ασφάλεια των συναλλαγών
-
υποχρεώνει τον e-ΕΦΚΑ να κινείται ταχύτερα
-
αποτρέπει μόνιμες καθυστερήσεις ελέγχων
-
δεν επιτρέπει στους στρατηγικούς κακοπληρωτές να αποφεύγουν τις υποχρεώσεις τους
Ειδικές προβλέψεις – Τι γίνεται με όσους έχουν ρυθμίσεις
Όσοι είχαν ρυθμίσει οφειλές παλαιότερων ετών που πλέον θεωρούνται παραγεγραμμένες:
-
μπορούν να ζητήσουν διακοπή της ρύθμισης και διαγραφή του υπολοίπου, ή
-
να συνεχίσουν να πληρώνουν ώστε να αναγνωριστεί ο αντίστοιχος ασφαλιστικός χρόνος.
Παραδείγματα παραγραφής
Παράδειγμα 1 – Μη μισθωτός με οφειλές 2002–2011
Αυτοαπασχολούμενος που ζητά σύνταξη το 2022 έχει οφειλές για τα έτη αυτά, τις οποίες ο ΕΦΚΑ δεν έχει βεβαιώσει.
Οι οφειλές είναι παραγεγραμμένες.
Αν χρειάζεται 5 επιπλέον χρόνια ασφάλισης, μπορεί να πληρώσει μόνο τα 5 από τα 10 παραγεγραμμένα χρόνια.
Παράδειγμα 2 – Ρυθμισμένη οφειλή του 2008
Οφειλή του 2008 ρυθμίστηκε το 2019. Εφόσον το 2008 βρίσκεται πέρα από τη δεκαετία και δεν υπήρξε διακοπή παραγραφής, η οφειλή θεωρείται πλέον παραγεγραμμένη.
Ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει διαγραφή του υπολοίπου ή να συνεχίσει τη ρύθμιση για να αναγνωρίσει τον χρόνο.
Παράδειγμα διακοπής παραγραφής
Ασφαλισμένος οφείλει εισφορές του 2018.
Η παραγραφή ξεκινά 1/1/2019.
Αν δεν ειδοποιηθεί ως 31/12/2029, η οφειλή παραγράφεται.
Αν λάβει ειδοποίηση στις 5/10/2021, η παραγραφή επεκτείνεται έως 31/12/2032.
Αν υπάρξει κατάσχεση το 2030, η παραγραφή πηγαίνει έως 31/12/2041.
Πώς επηρεάζονται οι εργαζόμενοι
Οι εργαζόμενοι δεν χάνουν κανένα δικαίωμα, ακόμη κι αν η οφειλή του εργοδότη τους για τα έτη 2006–2011 παραγράφεται.
Ο χρόνος ασφάλισής τους αναγνωρίζεται κανονικά.
Τι πρέπει να κάνουν οι ασφαλισμένοι
✔ Να ελέγχουν τακτικά την «καρτέλα οφειλών» στο ΚΕΑΟ.
✔ Να κλείνουν ηλεκτρονικά ραντεβού για έλεγχο παραγραφής.
✔ Να υποβάλουν αίτηση εάν είναι μη μισθωτοί και επιθυμούν να αφαιρεθεί ή να αναγνωριστεί χρόνος ασφάλισης.
✔ Να εξετάσουν τη συνέχιση ή διακοπή τυχόν ρύθμισης παλαιάς οφειλής.
✔ Να ζητήσουν ένσταση στην Τοπική Διεύθυνση, αν διαφωνούν με χαρακτηρισμό οφειλής ως μη παραγεγραμμένης.
